Gezond en veilig werken
De arbocatalogus van de GGZ

Werkdruk herkennen

Hoe merk je dat de werkdruk te hoog is en te lang duurt? Hoe weet je dat het tijd is om met werkdruk aan de slag te gaan? Er zijn meerdere manieren om dit te herkennen. Bij jezelf, bij een groep medewerkers en in een organisatie.

Let goed op jezelf

Een te hoge werkdruk kun je bij jezelf herkennen aan de gevolgen ervan. Dit zijn stresssignalen zoals hoofdpijn, een korter lontje, pauzes overslaan, slechter slapen en je gevoel voor humor kwijtraken. Kleine stresssignalen kunnen steeds groter worden en uiteindelijk kun je er ziek van worden. Het is daarom belangrijk om goed op jezelf te letten.

Merk je dat je gedrag anders dan anders is? Dat je niet helemaal goed in je vel zit? Gebruik dan eens de checklist of doe een zelftest op internet. Zet je signalen op een rijtje en beslis of het tijd is om er iets aan te gaan doen.

Neem je signalen altijd serieus

Van werkdruk krijg je niet altijd stress en stress komt niet altijd door werkdruk. Heb je ergens last van? Worden je signalen steeds groter? Dan is het altijd belangrijk om er iets aan te doen!

Kies wat je gaat doen

Is jouw werkdruk te hoog? Kom dan in actie. Een eerste stap kan zijn om er met iemand over te praten. Thuis of op het werk. Bijvoorbeeld met een collega, leidinggevende of preventiemedewerker. Je kunt vervolgens aan de slag met het aanpakken van oorzaken, vergroten van werkplezier en herstellen en ontspannen.

Maak jij je zorgen over een collega?

Dan kun je de checklist en zelftesten ook gebruiken. Beantwoord in hoeverre je de signalen bij deze collega herkent of vul deze lijst samen met je collega in. Ga vooral ook met diegene in gesprek. Je hoeft geen therapeut te zijn om een goed gesprek te voeren. Interesse en begrip zijn de belangrijkste voorwaarden. Je kunt er ook de gesprekstips en koerskaart bij gebruiken.

Herken de signalen

In een team met te hoge werkdruk kunnen enkele of meerdere medewerkers last van werkstress krijgen. Teamsignalen van werkdruk zijn bijvoorbeeld fouten en werkachterstanden, een minder prettige samenwerkingssfeer, minder humor en meer onderlinge misverstanden.

Check regelmatig de balans

Het is belangrijk om regelmatig de balans te checken, bij individuele medewerkers en bij het team als geheel. Dan kun je er op tijd iets aan doen, voordat er (nog meer) vervelende gevolgen ontstaan. Er zijn diverse checklists en online tests beschikbaar. Je kunt deze over één persoon invullen en over het hele team. Zo kunnen jullie samen een te hoge werkdruk herkennen.

Kom in actie

Is een enkele medewerker uit balans? Ga dan met diegene in gesprek. Zie ook de tips op het tabblad medewerker. Zijn meerdere medewerkers van je team uit balans? Organiseer dan een teamoverleg. Ga in dit overleg in gesprek over de signalen van werkdruk  en het liefst ook al over het aanpakken van oorzaken, werkplezier en ontspannen en herstellen.

Taaie vraagstukken? Dan dieper graven!

Belandt jouw team iedere keer in dezelfde discussie over wat er niet goed gaat? Hebben jullie al van alles geprobeerd, maar heb je er nog steeds last van? Soms zijn er taaie vraagstukken in een team, waar je stress van krijgt. Het is dan tijd om te onderzoeken wat er aan de hand is en waardoor het probleem een probleem blijft.

Herken de signalen

Te hoge werkdruk kun je op organisatieniveau herkennen aan de gevolgen ervan, zoals verzuim, verloop, fouten en klachten. Dit kunnen heel vervelende gevolgen zijn, die je juist wilt voorkomen. Het is dus belangrijk om als organisatie ‘antennes’ te ontwikkelen om signalen zo snel mogelijk op te pikken en aan te pakken.

De volgende punten zijn belangrijk om ten minste te regelen:

  • Voer regelmatig een Risico-Inventarisatie & -Evaluatie (RI&E) met een werkdrukmodule uit. Neem zo nodig maatregelen en houd de maatregelen en het plan van aanpak actueel.
  • Komt uit de RI&E naar voren dat er te hoge werkdruk in je organisatie voorkomt? Doe dan een verdiepend onderzoek. Dit onderzoek is bedoeld om de oorzaken per team, afdeling of functiesoort in kaart te brengen en tot oplossingen op maat te komen. Je kunt hiervoor interviews afnemen, een vragenlijst inzetten of groepsbijeenkomsten organiseren. Het is verstandig om het onderzoek als startpunt van de aanpak te zien. Een gedegen onderzoek waarbij je medewerkers goed betrekt en ook ingaat op mogelijke maatregelen biedt kansen om er een goed vervolg aan te geven.
  • Geef medewerkers voorlichting over werkdruk en stress. Leer hen hoe ze hun inzetbaarheid en vitaliteit kunnen vergroten en behouden. Leer ze ook hoe ze bij zichzelf en bij elkaar te hoge werkdruk en stresssignalen kunnen herkennen en wat ze dan kunnen doen.
  • School zo nodig arboprofessionals, leidinggevenden, teamcoaches en/of aandachtsfunctionarissen. Leer hen hoe zij werkdruk kunnen herkennen en een goede werkdrukaanpak bij individuele medewerkers en teams kunnen uitvoeren.
  • Neem werkdruk en de signalen ervan serieus. Kijk en luister goed naar medewerkers. Vul bijvoorbeeld regelmatig de checklist rondom de signalen van werkdruk en stress op team- en organisatieniveau in.